अभंग

कळी कसली! माझे हृदय जें मेलेलें। पहा तेंच गळले! अनंत-ते!

व्यक्तित्व पेहराव माझ्याच साठीं ना ।

करुनीया देव अवतरे हा ॥

क्षुद्र या मर्यादा सुखाने सोसून।

भक्ति ओळखून येथ आला ॥

जेजे अपेक्षित तयांचे वास्तव्य।

सहज सिद्ध होय अचानक ॥१५७॥

 

आत्म-विरोधाचे एकलें हें पाप ।

जीवास संताप - सदा देते ॥

तोचि एक आत्मा अनीतीचा वाटे ।

बोचतात काटे मनीं त्याचे ॥१५८॥

 

ध्येय आणि कृति यांचा उभयान्वय ।

कसा सिद्ध होय मला सांगा ॥

मूर्ति आणि ध्यान विचार, वर्तन ।

एक हे तन - मन - असो माझें ॥१५९॥

 

प्रमादांची शय्या नीति बालेसाठी ।

तसे धर्मापोटी - रक्तपात ॥

उषेच्या पूर्वी हा काळोख साहणे ।

भक्तिला भोगणे - विरह दु:ख ॥

जेथ तेथें बोचे अशी अपूर्णता।

कशी अनंतता - प्राप्त व्हावी ॥१६०॥

 

स्वत:हूनी होणे स्वत: सदा श्रेष्ठ।

ध्येय हेच इष्ट - मला वाटे ॥

इतर धर्मवेत्ते तत्वज्ञ नीतिज्ञ।

असोत सर्वज्ञ - सर्व पूज्य ॥

मला त्याचे काय - माझा असे मींच।

उच्च् किंवा नीच थोर-सान ॥

आंतल्या वृत्तींचा गुलाम माझ्या मीं।

देव सुद्धा स्वामी - नसे माझा ॥

सैतान मानव - कसाही मी असो।

देव वा गंधर्व त्याज्य पूज्य ॥१६१॥

 

लगत जें भासलें - तेच झालें दूर ।

अवषर्णी पूर - पावसाचा ॥

काळिमाच झाली - दीप्ति एकाएकीं ।

अदृश्यें विलोकी - नेत्र माझा ॥

विश्व झाले इवलें जणूं गळला आसू।

असे येतां हंसू - आनंदाचे ॥१६२॥

 

मला आज

विशेषणांचे हे वागवूनी ओझे।

गीत दमले माझे - अनंतते ॥

तुझ्या अंगावरी घालिता एकेक।

गळे तें सत्वरी - पुन्हा खाली ॥

पुन्हा तें उचलोनी वरी नेला कर।

तूंच नि:शरीर भासलीस ॥१६३॥

 

उघडल्या खिडकीला - प्रकाश येऊं दे।

नेत्राला होउं दे समाधान ॥

सख्या चित्ता! ज्ञान, येथे खेळो स्वैर।

आत्म देव! मिळो - शांति सौख्य ॥

असेल जोवरी भोवती काळोख।

तोवरी न शांति - अंतरात ॥१६४॥

 

धूप जळतांक्षणीं - सुवास बागडे।

तुझ्या भवती गडे कशासाठी ॥

ज्ञानाग्नि तेज जें तुझ्या त्या अंतरी।

लोभला त्यावरी - तो, नि मी ही ॥

किंवा अग्नींत त्या - अनुभवाचा धूप।

निघे हा अपाप - तसा दुसरा ॥१६५॥ (दिव्य) (पेटतो)

 

अनिर्वार्य इच्छा जीजी येते मनी ।

तियेला वर्तनीं - बिंबवावी ॥

अज्ञेय सत्याचा अदृष्ट जो किरण।

तोच इच्छा जनन करी आंत ॥

इच्छा आणि ज्ञान - वंद्य तीं दोन्हीन्ही।

सिद्ध त्यांत होई - व्यष्टितत्व ॥१६६॥

 

भूतकाल मात्र सत्य असे पूर्ण।

भावि, वर्तमान - भ्रांतिरुप ॥

भूतमातेचीं तीं मायीक लेकरें।

स्वत्व त्यांना खरे - लाध तें न ॥

कालाचा उगम जो, निमिष भूतोत्तम।

तया मात्र जन्म - आणि आयु ॥१६७॥

 

फिरे कोणासाठी नजर ही नाचरी।

नेत्रांत भिंगरी थरकते कां ॥

भाल विस्तारलें - अंतरी वादळ।

ओठ ते बोलले एक शब्द ॥

हात तो हालला कळी कुस्करुनी।

द्यावया फेंकुनी दूर कोठें ॥

कळी कसली! माझे हृदय जें मेलेलें।

पहा तेंच गळले! अनंत-ते! ॥१६८॥

१३-१०-५८

आमचा पत्ता

Dr. Samprasad and Dr. Mrs. Rujuta Vinod Shanti-Mandir, 2100, Sadashiv Peth, Vijayanagar Col. Behind S. P. college Pune - 411030 

दूरध्वनी क्रमांक

+91-20-24338120

+91-20-24330661

Dr. Samprasad Vinod - 09373686537

Dr. Mrs. Rujuta Vinod - 09371934520

Copyright 2019. Maharshi Nyaya-Ratna Vinod by Web Wide It

Search