You are hereदर्पण योग / दर्पण योग

दर्पण योग


    प्रत्येक वस्तूची प्रतीती हा एक दर्पण आहे. या प्रतीतीत वस्तूच्या ज्ञानापेक्षा स्वत:च्या तत्कालीन आत्मस्थितीचे भान स्पष्टतर व तीव्रतर असते.
    माझ्या अपेक्षेच्या चौकटीत माझा प्रयेक वस्तुप्रत्यय मर्यादित व सार्थ झालेला असतो. माझ्या अपेक्षेमुळेच त्या वस्तुप्रत्ययाला अर्थवत्ता व वैशिष्ट्य लाधलेले असते.
    वास्तवतेत वासनेचा, वस्तुज्ञानात आत्मभानाचा, सत्यकथेत कपोलकल्पनेचा, नीतीत प्रीतीचाच अधिकांश असतो.
    आरशात पाहाताना एकतर त्याची काच मी प्रथम फ़ोडतो किंवा त्याचा लाकडी पार्श्वभाग मी समोर धरून बसतो.
    अर्थात माझा चेहरा दुभंगला गेला अथवा दृष्टीला मुखबिंब दिसले नाही तर त्यात नवल कसले?
    अगदी असाच प्रकार माझ्या वस्तुप्रीतीच्या बाबतीत होत असतो.
    आत्मानुभूतीचे निरनिराळे खंड पाडल्यामुळेच वस्तूंमध्ये द्वैत, विविधत्व, वैशिष्ट्य येते; अथवा त्या वस्तू, वृत्तीज्ञानाचे विषय म्हणून ग्रहण केल्यामुळेच त्यांना जडत्व येते.
    स्वभावत: एकजिनसी व सलग असलेल्या प्रतीतीचा दर्पण फ़ोडला तर वस्तू व मी निरनिराळे होतो.
    प्रतीतीला न दुभंगविता अनुभविली तर वस्तूचे व माझे तादात्म्य, एकरूपता, चिन्मयत्व, सच्चिदानंदत्व सहजच अनुभविता येते.
    मला आरशात दिसणारा चेहरा . . . दुसर्‍या कोणाचा थोडाच असतो! तो, तेथे आरशात दिसलेला चेहरा माझाच असतो - तो मीच असतो.
    प्रत्येक वस्तू तेथे दूर व बाहेर असलेली वाटली तरी ती माझ्या ज्ञानदर्पणात माझेच आत्मबिंब प्रकट करीत असते.
    वस्तू तादात्म्याने पाहिली तर तिचे चिन्मयत्व, सचेतनत्व सहजसिद्ध व सहजस्पष्ट अनुभविता येते.
    वस्तू पाठमोरी, उलट्या बाजूने पाहिली तरच ती जड दिसते व वाटते. समोरून व सहजभावात पाहिली तर माझेच स्वरूप, माझेच चिन्मयत्व, माझेच सच्चिदानंदरूप दर्शविते.
    प्रत्येक वस्तुप्रतीती म्हणजे माझे आत्मतत्त्व प्रतिबिंबित करणारा दर्पण होय.
    वस्तुमात्र हा एक खरोखरच दर्पण - आरसा आहे. एका आरशात माझा एकच चेहरा मी अनेक वेळा पाहतो.
    आत्मानुभव म्हणजे अनेक वस्तूंच्या व अनेक व्यक्तींच्या चेहर्‍यात फ़क्त एकच आरसा दिसणे व त्या आरशात केवळ एकच आत्मतत्त्व प्रतिबिंबलेले असणे.

ॐ ॐ ॐ

Facebook page

We have a page on facebook "Maharshi Vinod Publications.
You can join us.

श्रीगुरुपादुकोदयस्तोत्रम्


आज मुहूर्तवूं या एक नित्योत्सव।
अद्वैत आमोदें, जेणे फुलेल हें विश्व।
क्षणोक्षण प्रभातेल नवोनव महापर्व।
प्रसादचिन्ह श्री-श्री-श्रीविद्येचें।।१।।

परा, परापरा, अपरा।
श्रीगुरूपुजा ही त्रिशिरा।
विमर्शा माऊलीची ही स्तनदुग्धधारा।
ओष्ठविण्याचा समय हा।।२।।

‘अपरा’ आराधनेंत भेद-ग्रह-स्थिती।
‘परापरा’ अवस्थेंत भेद-अग्रह-वृत्ती।
‘परा’ अवस्थानांत अभेद-स्फूर्ती।
श्रीगुरूपुजेची पादुका ही।।३।।

आदिभान हें परात्परगुरुबीज।
विमर्शशक्ती श्रीशिवा गुरूविद्येची गुह्यशेज।
जीवूजीवूचा पहिला परिव्राज।
गुरूपादुकेचें आलोचन ।।४।।

एक उफराटे अ-कुल ब्रह्मपद्म।
तेथ निष्कलेचे निजशक्तीधाम।
निर्झरले व्यापिनीचे श्यामव्योम।
अमृतमेघ वोसंडला।।५।।

चतुष्कोणी देवतात्म्यांचे उगमस्थान।
बिंदुस्थली अमृतसिद्धीचें अनुभावन।
यथाक्रम आंतर अनुभवांचें अनुस्थापन।
श्रीगुरूविद्येचा सहजाचार हा।।६।।

‘विमर्श’ म्हणजे आदिभानस्थित चित्शक्ती।
पादुकोदय म्हणजे शिवशिवेची साम्यरसस्थिती।
गुरूकृपयैव या भाग्यश्रीची समवाप्ती।
‘गुरूकृपा’ ये नामें जीवू जीवूचें निरवस्थान।।७।।

‘चार’ म्हणजे सोपचार आराधन।
‘राव’ म्हणजे विमर्शशक्तीचें उपयोजन।
‘चरू’ म्हणजे द्रव्यगुणांचे संयोगीकरण।
‘मुद्रा’ या नांवे प्रतीकाचा प्रत्यंगभाव।।८।।

चित्गगन-चंद्रिकेची फेसाळली जान्हवी।
श्रीगुरूकृपेची वेल्हाळली की पान्हवी।
प्रकटली वा नीलाब्जाची श्रीसुषमा अभिनवी।
श्रीपादुकोदय स्तोत्र हें ।।९।।

श्रीनवशुक्तिकांचा सम्यक् समुल्लेख।
येथ दशोपनिषद्रहस्याचे महावार्तिक।
आदिकृपेचा जणुं संतताभिषेक।
श्रीगुरूपादुकोदयस्तोत्रम्।।१०।।

।।इति श्री गुरूपादुकोदय स्तोत्रम्।।
------------------------------

You may keep up to date with our updates by subscribing to RSS feed of this website. RSS Feed is available at www.maharshivinod.org/rss.xml