You are hereसाधना सूत्रे

साधना सूत्रे


वैराग्य

[प्रवाचक - न्या. विनोद. रोहिणी दिवाळी अंक (१९६२), पश्यंती (२१)]
----------------------------------
''वैराग्याव्यतिरिक्त मानवी बुद्धीचा विकास शक्य असावा.``
हा एकच वर सैतानाने, नरकासुराने परमेश्वराजवळ मागितला, व मिळविला असावा.

उपनिषदांतील ब्रह्मविद्येविषयी

आर्यांच्या वेदग्रंथांतले तत्त्वज्ञान स्फूर्तीनिष्ठ, काव्यमय व गूढगहन भाषेत अवतीर्ण झाले आहे. त्या तत्त्वज्ञानाचा प्रज्ञाप्रधान, सुस्पष्ट आविष्कार उपनिषद् ग्रंथांत उपलब्ध होतो.

उपनिषदांतील तत्त्वविद्या ही भारतीय संस्कृतीचा मेरू-दंड, पृष्ठवंश आहे.

वेदांचे उगमस्थान उत्तरध्रुव असेल पण उपनिषदांची जन्मभूमी मात्र आर्यावर्तच आहे. आत्म-तत्त्वाचा स्पष्ट शोध व बोध उपनिषदांत आहे. अवस्थात्रयाचे विश्लेषण व अवस्थातीत आत्म-तत्त्वाचा स्पष्ट शोध व बोध उपनिषदांत आहे.

तुरीय अवस्था

चवथीची चंद्रकोर म्हणजे मानवी मनाची चौथी `तुरीय' अवस्था.
जागृत, स्वप्न व सुषुप्ती या तिन्ही अवस्थेतून निराळी अशी कोणती अवस्था आहे?
स्थळ काळादिकांचे बंध तिला नसणार.

आयुर्वेद म्हणजे एक साम्ययोग आहे

[शान्ति-सम्राट, महर्षि विनोद यांचे मूलगामी विचार. पश्यन्ती (६)]
------
आयुर्वेद म्हणजे शरीरांतला साम्य-वाद आहे. असे मला वाटते. शरीरांतल्या जीवपेशी, सप्तधातू व उपधातू, एकादश इन्दिये व आत्मा, यांच्या गती, स्थिती व कृती या सर्वांमध्ये विधायक सह-योग निर्माण करणे, हे आयुर्वेदाचे उद्दिष्ट आहे.

शरीरांतल्या अनंत जीवपेशी व इतर सर्व घटक मिळून एक समाज आहे. एक समष्टि संस्था आहे. त्या घटकांमध्ये सहयोग व शान्ति असणे याचे नाव स्वस्थता किंवा स्वास्थ्य.

मंत्र चिकित्सेने रोगमुक्तता

[महर्षि न्या. डॉ. विनोद यांची बीजाक्षर मीमांसा, पश्यंती (२८)]
------------

मंत्र शास्त्र हे मनावर अधिष्ठित आहे. आणि मनाच्या आधीन इंद्रीये आहेत. म्हणून इंद्रीयांवर होणाऱ्या ''सुखदु:खयो`` हे गीतेतील प्रतिपादन या दृष्टीने उद्बोधक आहे.

मंत्र - मन आणि व्याधी यांचा अशा त‍ह्रेचे सामर्थ्य आहे. त्या मंत्राचेही विविध प्रकार आहेत. वेद मंत्रापासून तो जारण मारण विद्येतील प्राकृत आणि दुर्बोध शब्दरचनेच्या शाबरी मंत्रांपर्यंत अनेक प्रकार प्रचलित आहेत.

आत्मशुद्धी आणि अन्न

आहारशुद्धौ सत्वशुद्धी:। हे भगवान सनत्कुमारांचे सूत्र, आत्मशोधनप्रक्रियेचा अधिष्ठानभूत सिद्धांत आहे. सत्त्व-शुद्धी म्हणजे आत्म-शुद्धी.

आत्मशुद्धी करावयाची तर प्रथम आहाराची शुद्धी करावयास हवी.

आत्मशुद्धी म्हणजे शरीर-शुद्धी, अंत:करण-शुद्धी व परिणामत: जीवात्म-तत्त्वाची शुद्धी होय.

शुद्धी म्हणजे काय? `नैर्मल्यसम्पादनम्' ही धर्मशास्त्रांतली व्याख्या प्रसिद्धच आहे.

शुद्धी शब्दांचा न्यायदर्शनांतला अर्थ तदितरधर्म अनाक्रांतत्वम्। असा आहे.

ज्ञानदूत

ले. न्यायरत्न धुं. गो. विनोद, (दिवाळी विशेषांक)( १९६५)
----------------------------------------------
१)
ज्ञान-दूताचे हे सहावे दर्शन, विश्वावसू संवत्सराच्या दीपावलीनिमित्त होत आहे.
हा ज्ञान-दूत येतो कोठून?
हा ज्ञान-दूत अनंत अवकाशातून येतो.

श्रीसमर्थ शिष्या वेणाबाई

कीर्तन व श्वसन एकदम संपले!
[प्रवाचक - न्यायरत्न धुंडीराजशास्त्री विनोद(रोहीणी - एप्रिल - ६५)पश्यंती (२६)]
------------------------------

हेचि दान देगा देवा!
श्रीसमर्थ शिष्या वेणाबाई यांनी आपले कीर्तन संपविले तो दिवस चैत्र वैद्य द्वादशीचा (शके १६००) होता. इंग्रजी तारीख १० एप्रिल १६७८.

श्रीगुरूचरणाचे दान तिने मागितले, आणि ते गुरूचरणाजवळच मागितले!

कैवल्य-साधना

[(दिवाळी १९६८)पश्यन्ती (१५)]
------------------------------
१)

ज्ञान-दूताचे हे नववे दर्शन, नववा सांवत्सारीक उन्मेष, नववी नवदीप्ती.
हा दीपावलीचा अंक म्हणजे अनंत जिज्ञासूंसाठी तेज:किरणे प्रक्षिप्त् करणारी एक तारा आहे.
या तारेची अंगुली धरून एक लहानशी शमा, लकाकणारी ज्योती, अंध:काराचा भेद करील अवकाशांतून अवतरत आहे.
अमित प्रकाश, अमित आनंद, अमित उत्साह हा शमेचा अनुचर आहे.

एकात्मता व अद्वैत निर्मिण्याचे शास्त्र व कला म्हणजेच वैवाहिक जीवन

[प्रवाचक - न्या. विनोद.(रोहीणी मे - १९६२),पश्यन्ती (१८)]
----------------------------------------

स्वयंवर या शब्दाचा अर्थ स्वयं निर्णय असा असतो. स्वयंवर म्हणजे व्यक्ती - स्वातंत्र्य व लोकशाही यांचा विवाहसंस्थेच्या क्षेत्रामध्ये केलेला विनीयोग.

Facebook page

We have a page on facebook "Maharshi Vinod Publications.
You can join us.

श्रीगुरुपादुकोदयस्तोत्रम्


आज मुहूर्तवूं या एक नित्योत्सव।
अद्वैत आमोदें, जेणे फुलेल हें विश्व।
क्षणोक्षण प्रभातेल नवोनव महापर्व।
प्रसादचिन्ह श्री-श्री-श्रीविद्येचें।।१।।

परा, परापरा, अपरा।
श्रीगुरूपुजा ही त्रिशिरा।
विमर्शा माऊलीची ही स्तनदुग्धधारा।
ओष्ठविण्याचा समय हा।।२।।

‘अपरा’ आराधनेंत भेद-ग्रह-स्थिती।
‘परापरा’ अवस्थेंत भेद-अग्रह-वृत्ती।
‘परा’ अवस्थानांत अभेद-स्फूर्ती।
श्रीगुरूपुजेची पादुका ही।।३।।

आदिभान हें परात्परगुरुबीज।
विमर्शशक्ती श्रीशिवा गुरूविद्येची गुह्यशेज।
जीवूजीवूचा पहिला परिव्राज।
गुरूपादुकेचें आलोचन ।।४।।

एक उफराटे अ-कुल ब्रह्मपद्म।
तेथ निष्कलेचे निजशक्तीधाम।
निर्झरले व्यापिनीचे श्यामव्योम।
अमृतमेघ वोसंडला।।५।।

चतुष्कोणी देवतात्म्यांचे उगमस्थान।
बिंदुस्थली अमृतसिद्धीचें अनुभावन।
यथाक्रम आंतर अनुभवांचें अनुस्थापन।
श्रीगुरूविद्येचा सहजाचार हा।।६।।

‘विमर्श’ म्हणजे आदिभानस्थित चित्शक्ती।
पादुकोदय म्हणजे शिवशिवेची साम्यरसस्थिती।
गुरूकृपयैव या भाग्यश्रीची समवाप्ती।
‘गुरूकृपा’ ये नामें जीवू जीवूचें निरवस्थान।।७।।

‘चार’ म्हणजे सोपचार आराधन।
‘राव’ म्हणजे विमर्शशक्तीचें उपयोजन।
‘चरू’ म्हणजे द्रव्यगुणांचे संयोगीकरण।
‘मुद्रा’ या नांवे प्रतीकाचा प्रत्यंगभाव।।८।।

चित्गगन-चंद्रिकेची फेसाळली जान्हवी।
श्रीगुरूकृपेची वेल्हाळली की पान्हवी।
प्रकटली वा नीलाब्जाची श्रीसुषमा अभिनवी।
श्रीपादुकोदय स्तोत्र हें ।।९।।

श्रीनवशुक्तिकांचा सम्यक् समुल्लेख।
येथ दशोपनिषद्रहस्याचे महावार्तिक।
आदिकृपेचा जणुं संतताभिषेक।
श्रीगुरूपादुकोदयस्तोत्रम्।।१०।।

।।इति श्री गुरूपादुकोदय स्तोत्रम्।।
------------------------------

You may keep up to date with our updates by subscribing to RSS feed of this website. RSS Feed is available at www.maharshivinod.org/rss.xml